Overwegen: de achilleshiel van de spoorwegveiligheid
Veiligheid
Overwegen: de achilleshiel van de spoorwegveiligheid
Het vervoer per spoor is een van de veiligste vervoerswijzen: ongevallen zijn zeldzaam, vooral in vergelijking met wegvervoer. De overwegen daarentegen, waar het wegen- en spoorwegennet samenkomen, vormen de achilleshiel van de veiligheid van het Belgische spoorwegennet, want het is op deze punten dat de meeste ongevallen met treinen plaatsvinden.
Ons netwerk heeft momenteel 1.661 overwegen. Hoewel het personeel van de FOD Mobiliteit en Vervoer, in samenwerking met de beheerders, regelmatig controles uitvoert, is er nog steeds gevaarlijk gedrag in de buurt van overgangen en kent dat vaak dramatische gevolgen.
Aan het woordNaamEvelyn BurrickFunctietitelDirectrice Veiligheid, beveiliging en milieuExpertiseOp ons bevoegdheidsniveau alles in het werk stellen om de spoorwegveiligheid te garanderenUitdagingDe veiligheid van de spoorwegovergangen verzekeren in samenspraak met de betrokken partners46% van de Belgen negeert de verkeersregels aan overwegen
Volgens een enquête van Infrabel in 2018 negeerde 46% van de respondenten de verkeersregels aan overwegen. Erger nog, 77% van deze personen zou de regels met de voeten treden als daar kans toe was.
In 2022 waren er 30 ongevallen aan overwegen, waarbij er 11 dodelijke slachtoffers vielen en 2 mensen zwaargewond raakten.
Deze ongevallen hebben niet enkel dramatische persoonlijke gevolgen, ze veroorzaken ook grote vertragingen voor het treinverkeer. Het voorbije jaar veroorzaakten ze in totaal 38.012 minuten vertraging.
Railspect: het nationale actieplan tegen gevaarlijk gedrag op het Belgische spoorwegdomein
Infrabel, de beheerder van het nationale spoorwegnet en de belangrijkste beheerder van de overwegen in België, is de initiatiefnemer van dit drieledige plan: preventie, bewustmaking en bestraffing.
- Preventie: door overwegen af te schaffen of te vervangen door een brug, een tunnel, een parallelweg of fietspad.
- Bewustmaking: door bewustmakingscampagnes uit te rollen.
- Bestraffing: door een boete van maximaal € 4.000 op te leggen en het rijbewijs van mensen die zich niet aan het verkeersreglement houden, in te trekken.
Minder overwegen, minder risico's
De meest doeltreffende oplossing om het risico op ongevallen te weg te nemen, bestaat erin de overwegen af te schaffen, en in België loopt dan ook al jaren een programma voor de afschaffing ervan. Deze afschaffingen en de daarmee samenhangende aanleg van nieuwe inrichtingen zijn duur en complex, en ze passen vooral in een langetermijnperspectief.
In 2022 werden er 28 overwegen afgeschaft en de inspanningen in die zin worden voortgezet. Een nieuwe regelgeving wordt momenteel trouwens voorbereid.
Het voorbije jaar werden er 412 veiligheidscontroles uitgevoerd
De rol van de FOD Mobiliteit en Vervoer bestaat erin de veiligheid van de overwegen in België te waarborgen. In samenwerking met Infrabel of andere beheerders voeren wij regelmatig controles uit.
Bij een controle gaan onze medewerkers na of de geïnstalleerde veiligheidsinrichtingen aan de geldende regelgeving voldoen en of ze toelaten om de overweg optimaal te beveiligen, rekening houdend met de configuratie ter plaatse. De lijst van de verschillende veiligheidsinrichtingen die kunnen worden geïnstalleerd, omvat:
- de borden A45 en A47, ook bekend als het “Sint-Andrieskruis”;
- het rode lichtsignaal dat aangeeft dat de doorgang verboden is;
- het witte lichtsignaal dat aangeeft dat de doorgang toegelaten is;
- de geluidssignalen;
- de gedeeltelijke of volledige slagbomen;
- de bijkomende slagbomen voor voetgangers en fietsers.
Bovendien bepaalt het ministerieel besluit van 3 november 2011 de technische kenmerken waaraan de veiligheidsinrichtingen moeten voldoen. Deze omvatten de hoogte, de kleur en de intensiteit van het lichtsignaal, alsook het geluidsvolume.
In 2022 werden er 412 controles uitgevoerd. Het aantal controles is bijna verdubbeld ten opzichte van het voorgaande jaar (229 in 2021).
- de borden A45 en A47, ook bekend als het “Sint-Andrieskruis”;
-
Van links naar rechts : Astrid Baele, Evelyn Burrick, Lize Boelanders en Hans Knops
- Alles op ons bevoegdheidsniveau in het werk stellen om de spoorwegveiligheid te garanderenVolledig Belgisch spoorwegnetLopende missieUitdagingZorgen voor de veiligheid van spoorwegovergangen in samenwerking met de verschillende betrokken partnersKernteamEvelyn Burrick, Astrid Baele, Lize Boelanders en Hans KnopsKernopdrachtHet waarborgen van de veiligheid op het spoor en het doen van voorstellen voor wijzigingen in het wet- en regelgevingskader voor de veiligheid van spoorwegovergangenBudgetResultaatUiterlijk tegen het tweede kwartaal van 2023 zal de FOD een analyse maken van de verschillende opties met het oog op de aanpassing van het opgestelde wetsontwerp en de opvolging van de beroepen die in de nieuwe wet zijn voorzien. Het wetsontwerp zal worden aangepast op basis van de feedback van de Strategy Unit
